2017 Logo strona

piątek, 08 styczeń 2016 00:00

„W ciemności” reż. Agnieszka Holland

Rate this item
(0 votes)

w ciemnoscii

w-ciemnosci-005

z10771615x-w-ciemnosci

Lwów, 1944 rok, trwa II wojna światowa.
Giną miliony ludzkich istnień, a głównym celem mordu III Rzeszy jest naród żydowski.
Jak powiedziała Z. Nałkowska to „Ludzie ludziom zgotowali ten los ”...


Na obszernych kartach zapisu wspomnień o Holocauście, znajduje się historia niebanalna, wstrząsająca, a wręcz niewiarygodna. Została opisana w książce „W kanałach Lwowa” Roberta Marshalla oraz w „Dziewczynce w zielonym sweterku” Krystyny Chiger. Obydwie publikacje to autentyczne historie, opowiadające o losach kilkunastu Żydów, którzy po zniszczeniu przez Niemców getta postanawiają ukryć się w podziemiach rodzimego miasta. Tam, gdzie jak przypuszczają – nikt ich nie znajdzie. Domem wystraszonej społeczności stają się kanały Lwowa, w których w nieludzkich warunkach funkcjonują przez 14 miesięcy, aż do zakończenia wojny. Z pewnością nie udałoby im się tego zrealizować, gdyby nie Leopold Socha – polak i drobny złodziejaszek, pracujący w kanałach. To właśnie on, przez ponad rok ukrywał Żydów w świetnie znanej mu przestrzeni, chroniąc ich przed niemieckimi zbrodniarzami, dostarczając im żywność.


Tą właśnie, prawdziwą historię, popartą dwoma publikacjami, uwieczniła w swoim filmie Agnieszka Holland. Ekranizacja książek to opowieść o sile człowieczeństwa i walce o godność bezbronnych ludzi. To przeszłość przymusem wyizolowanej społeczności, którą łączyła niedola losu, chęć przetrwania oraz tlący się cały czas w sercu płomyk nadziei na lepsze jutro.


Film koncentruje się na dwóch motywach – historii ukrywających się podczas wojny Żydów oraz równie istotnego – procesu wewnętrznej przemiany głównego bohatera Leopolda Sochy. W jego postać wcielił się znakomity Robert Więckiewicz, który w owej produkcji potwierdza fenomen swojego talentu i ciężkiej pracy. Dzięki mimice twarzy, zmieniającemu się tonu mowy oraz pozbawionej patosu kreacji aktora, wyraźnie można dostrzec rzetelny proces odkrywania prawdziwej, ukrytej wcześniej mentalności postaci. Na oczach widzów, Poldek z prostego kanalarza, który egoistycznie pomagał Żydom, zyskując pieniężny zysk, staje się pełnym miłości człowiekiem, poświęcającym dla tegoż wsparcia wszystko, co posiadał. Finalnie, widz odkrywa prawdziwą twarz Sochy: figurę mężnego obrońcy, a wręcz bohatera heroicznego.


Szacunek należy oddać pracy wszystkich aktorów, którzy na potrzeby filmu nauczyli się wymowy obcego języka. Zarówno Więckiewicz, jak i Kinga Preis oraz Krzysztof Skonieczny posługiwali się gwarą lwowską, natomiast m.in. Julia Kijowska językiem żydowskim – Jidysz. Celem twórczyni „W ciemności ” było bowiem stworzyć obraz jak najbardziej realny, naturalistyczny. Reżyserka chciała uniknąć przysłowiowego „strzału w kolano ”, czyli w tym wypadku sztuczności filmu, a tak zrobiłaby ujednolicając język jego bohaterów.


Drugoplanowe, jednak niezwykle znaczące role odegrali młodzi aktorzy, tacy jak: Julia Kijowska czy Marcin Bosak, którzy udźwignęli niezwykle trudne zadania, jakie powierzyła im reżyserka. Stworzyli kreacje pełnych obłędu i szaleństwa Żydów, których psychika nie potrafiła znieść ciężaru otaczającej rzeczywistości. Dzięki wystąpieniu negatywnych zachowań postaci, obraz stara się być obiektywny, odzwierciedlający prawdę ludzkiej wytrzymałości na cierpienie. A. Holland sięgnęła głęboko do wnętrz zastraszanych i uciekających przed śmiercią ludzi, chcąc zarysować psychologiczną kondycję Żydów w czasie wojny. Zobrazowała ich samotność i pragnienie fizycznej bliskości, o czym świadczyć mogą liczne, intymne sceny łóżkowe.


Jak wskazuje sam tytuł filmu, bohaterowie przez 14 miesięcy tkwili w ciemności podziemia, bez dostępu do naturalnego światła. Reżyserka, zgodnie z ideą stworzenia autentycznej ekranizacji, musiała oddać czarną, ślepą rzeczywistość ludzi tak, by widz dokładnie dostrzegł każdy ważny szczegół, funkcjonowanie i reakcje postaci. Sama wyznała kiedyś: „Ciemność musi pozostać ciemnością, a widzowie muszą czuć, że są tam razem z bohaterami ”. Za świetnym oświetleniem stoi zgrana ekipa filmowców. Dzięki współpracy operatora i reżysera udało się stworzyć wizualnie realistyczny obraz. Kamera podążająca za postaciami, brnącymi przez niekończące się kanały to praca operatorki, Joanny Dylewskiej. Jej wysiłki zostały należycie nagrodzone, gdyż „W ciemności ” został uhonorowany Złotą Żabą na Międzynarodowym Festiwalu Sztuki Autorów Zdjęć Filmowych Plus Camerimage 2011. Atmosferę podziemnego domu Żydów, który pełen był szczurów i fekalii, oddawała także nienaganna, dobrze dobrana scenografia oraz charakteryzacja bohaterów.

 

 

Nie sposób nie wspomnieć o kwestii udźwiękowienia produkcji. Muzyka pełni w filmie istotną, choć ograniczoną rolę. Często służy po prostu, jako charakteryzator, budujący klimat danego miejsca. Wnioskować można, że reżyserka chciała uniknąć zbyt długiej ścieżki dźwiękowej, aby nie przysłoniła ona istoty filmu, aby to gra aktorów, a nie muzyka poruszała w widzu największe emocje. Szczególny element „W ciemności ” stanowi cisza oraz naturalne dźwięki: dochodzące do Żydów w kanałach odgłosy miejskiego gwaru czy krzyki i hałas strzelanin.


Czynniki filmu, takie jak światło oraz muzyka pozwoliły twórcom obrazu przedstawić kontrast, jaki występował pomiędzy życiem ludzi w otwartej przestrzeni, a czarną rzeczywistością realiów kanału. Posłużyło temu zaledwie kilka prostych ujęć, w których mieści się cała esencja owej, bolesnej różnicy.

Pragnieniem Agnieszki Holland było stworzyć realny, uczciwy obraz walki o człowieczeństwo,
o dobro drugiego człowieka i to rzeczywiście się jej udało.
Prawda zwyciężyła, a filmowe arcydzieło było o krok od Oscara.

Linki do filmu:
IMDb: http://www.imdb.com
Filmweb: http://www.filmweb.pl

 

autor:
Emilka Lewandowska
wolontariuszka Sztuki Wyboru 

emilia

Read 1850 times Last modified on poniedziałek, 11 styczeń 2016 13:21
| Organizatorzy | Partnerzy | Patronaty
  logo stopka small kwp weblogo stopka small marszalek weblogo stopka small tumult2    logo stopka small KPCEN   logo stopka small blck fsh  logo stopka small szkola   wojewoda_webwojewoda_webpsc_logopsm_logo
| Fundatorzy nagród edycja 2016
fundatorzy nagrod-01 - Kopia